Kamperen bij onweer: Dit moet je weten!
Zo bescherm je jezelf tegen blikseminslag in de caravan, camper en tent
Het dondert, bliksemt en regent op het dak: zo had je je kampeertocht waarschijnlijk niet voorgesteld. Zodat je goed voorbereid bent als je tijdens het kamperen door een noodweer wordt verrast, geef ik je hier waardevolle tips.
Inhoudsopgave
Een paar feiten vooraf: onweersstatistieken
Wereldwijd worden dagelijks 10 tot 30 miljoen bliksems waargenomen, maar slechts 10 procent van alle bliksems raakt daadwerkelijk de grond. (Bron: Wikipedia)
Gemiddeld worden ongeveer 700 mensen per jaar door bliksem getroffen, maar door snelle medische hulp overleven bijna allen. Toch loopt ongeveer 75 procent van de bliksemslachtoffers blijvende schade op. (Bron: RP Online)
In Duitsland overlijden jaarlijks tussen drie en zeven mensen door blikseminslag.
Hoe gevaarlijk is een onweersbui tijdens het kamperen?
Een onweersbui kan altijd gevaarlijk zijn in de buitenlucht, of je nu aan het wandelen bent of aan het kamperen. Bliksems slaan altijd in op bijzonder blootgestelde plekken, dus op de hoogste punten. Veilig ben je alleen in gebouwen of voertuigen met een metalen constructie. Een onweersbui tijdens het kamperen in een caravan, camper zonder metalen frame of tent is dus een serieus risico.
Een onweersbui gaat vaak ook gepaard met hevige regen, hagel of sterke wind. Denk ook aan de daaraan verbonden gevaren: wegvliegende voorwerpen, vallende takken of omvallende bomen.
Deze gevaren brengt blikseminslag met zich mee
Directe inslag: in dit geval slaat de bliksem direct in op het hoogste punt van een oppervlak. Bijvoorbeeld in het tentframe of in een persoon die in zijn tent op een weiland zit.
Overslag: bij deze variant kan de bliksem van een boom over meerdere meters overspringen naar mensen. Tot op drie meter afstand kan zo’n overslag plaatsvinden.
Stapspanning: de stroom van de blikseminslag verspreidt zich over de grond. Als je dan loopt en je benen niet bij elkaar staan, kan een deel van deze stroom door één been omhoog schieten, door je lichaam stromen en via het andere been weer naar buiten gaan.
Aanraakspanning: als je een object aanraakt waar de bliksem inslaat, bijvoorbeeld tentstokken of metalen voorwerpen in de caravan of camper, kan de bliksemstroom door jou heen lopen. Dit geldt ook als je in water staat.
Het is belangrijk dat je je bewust bent van dit risico, want alleen zo kun je jezelf ertegen beschermen!
Zo voorkom je gevaren bij onweer op de camping
- Kampeer niet op hooggelegen plekken.
- Overnacht niet in de buurt van losse bomen.
- Vermijd ook kampeerplaatsen in de buurt van hoge masten.
- Span geen metalen waslijnen tussen tent en kampeervoertuigen.
- Blijf bij onweer het liefst in een voertuig met een metalen buitenkant of in een gebouw.
- Koppel alle stroomverbindingen naar je tent, caravan of camperbus los.
- Haal alle buitenantennes weg.
Voertuigen met een metalen buitenkant werken als een kooi van Faraday: de metalen buitenkant geleidt de bliksemstroom en binnen in de “kooi” ben je beschermd.
Onweersbescherming bij tentkamperen
Tenten bieden geen bescherming tegen blikseminslag. Daarom is de juiste plekkeuze een belangrijk criterium voor je veiligheid. Let op de voorgaande punten en zet je tent niet op in laagtes of droge rivierbeddingen. Die kunnen bij onweer veranderen in kolkende stromen. Bovendien kan water de bliksem geleiden. Bij harde wind moet je je tent vooraf met scheerlijnen goed vastzetten. In deze blogpost laten we zien hoe je je tent goed afspant en stormbestendig maakt
Mocht je toch in de tent door onweer worden verrast, blijf dan rustig. Ga in de tent op een droge, isolerende ondergrond zitten en houd benen en voeten bij elkaar om het gevaar van stapspanning te vermijden. Ga niet liggen!
In principe geldt: zorg ervoor dat je tent niet het hoogste punt in een groter gebied is.
Bij onweer in de caravan
In een caravan met een GFK-buitenkant, dus met een niet-metalen frame, ben je niet beschermd tegen blikseminslag. Als de bliksem in een caravan met GFK-opbouw inslaat, zoekt hij de kortste weg naar de grond en kan daarbij gasleidingen, elektriciteitsleidingen of mensen raken.
Alleen bij een caravan met een metalen buitenhuid of een buitenbeplating van minstens 0,5 mm dik aluminium is er bescherming tegen blikseminslag. Voorwaarde is dat de metalen onderdelen geleidend met elkaar verbonden zijn. Bij een metalen voertuigframe slaat de bliksem in en stroomt hij idealiter via de uitdraaisteunen of de wielen weer naar buiten. Voor de inzittenden bestaat dan geen gevaar.
Als je caravan bestaat uit een combinatie van aluminium buitenwand en GFK-dak, ben je erin niet beschermd, omdat hij niet rondom metallisch is en dus geen kooi van Faraday vormt.
Als het mogelijk is, trek je bij onweer terug in je auto of, nog beter, ga een gebouw binnen.
Bij onweer in de camper
Net als bij de caravan ben je in de camper alleen beschermd als het voertuig een metalen opbouw heeft. Vooral camperbussen en bestelwagens zijn vaak volgens dit principe gebouwd. De bliksemstroom vloeit dan via de buitenkant naar de grond.
Wat te doen als ik bij een onweersbui buiten ben?
Je kunt het beste meteen een auto of gebouw opzoeken. Als er geen bescherming mogelijk is, zoek je op een open veld naar lagergelegen terrein. Blijf daar in gehurkte houding met gesloten benen zitten totdat het onweer voorbij is. Bomen moet je absoluut vermijden.
Algemeen belangrijke gedragsregels bij onweer in recreatievoertuigen
- Ga bij onweer niet liggen in een alkoof of hefdak. Daar is er meestal geen metalen frame dat de bliksemstroom afvoert.
- Gebruik tijdens het onweer geen douche of kraan.
- Koppel alle 230 V-kabels los.
- Raak geen metalen onderdelen van de camper of caravan aan.
- Steek je hoofd niet uit dakluiken of ramen.
- Houd ramen, deuren, hef- en klapdaken gesloten.
- Rol de luifel in.
- Schuif antennes in of haal ze weg.
- In de camperbus en in halfintegraal campers is de veiligste plek de cabine. Caravanbezitters gaan indien mogelijk in hun auto zitten.
- Blijf niet in de voortent.
Controleer na het onweer zeker de banden. Door blikseminslagen kan de stalen gordel corroderen.
Waar is het onweer?
Zodra je de eerste donder hoort, moet je tijdens het kamperen een beschermde plek opzoeken. Het onweer is dan minder dan tien kilometer verwijderd. Tel na een bliksem de seconden tot de donder. Deel dit getal door drie en je krijgt de geschatte afstand van het onweer in kilometers. De eerste bliksem betekent gevaar.
Pas als je minstens 30 minuten geen donder meer hebt gehoord, is het onweer voorbij.
Verdere links
Meer informatie over bescherming bij onweer vind je op de website van de elektrotechniekvereniging.
Verkeerde link: begint niet met /index.php?.
Hier vind je verdere informatie over bliksembeveiliging bij kamperen.
Verkeerde link: begint niet met /index.php?.
Verkeerde link: begint niet met /index.php?.
Conclusie: neem onweer serieus
Ook al is de kans om door bliksem getroffen te worden erg klein, noodweer wordt vaak onderschat en de meeste kampeerders zijn zich niet bewust van de gevaren van blikseminslag in een recreatievoertuig of tent. Breng jezelf dus tijdig in veiligheid en blijf rustig. Ook ik was mij niet bewust van het gevaar in de caravan en zal deze aanwijzingen in de toekomst volgen.
