Het trekkend voertuig en de caravan op de juiste manier beladen
... met rekenvoorbeelden
Als je met een caravan reist, moet je op het gewicht letten. Want een verkeerd beladen caravan is een risico voor alle weggebruikers. Ik laat je zien wat belangrijk is bij het beladen van de caravan en geef je tips om gewicht te besparen.
Inhoudsopgave
- Toelaatbaar totaalgewicht, aanhangerbelasting en kogeldruk
- Rekenvoorbeelden
- Wat is de asbelasting?
- Een paar tips voor jou
- Zo vind je de toegestane kogeldruk
- Boetes voor overbelasting
- Zo bespaar je gewicht
- Wat is de beste manier om de caravan te laden?
- ADAC slingermodel
- Conclusie: gewicht optimaliseren en slim verdelen
Toelaatbaar totaalgewicht, aanhangerbelasting en kogeldruk
Wanneer je gaat kamperen met je caravan, speelt informatie over het gewicht een belangrijke rol. Voordat je je trekauto en caravan belaadt, moet je dus op het volgende letten:
1. Controleer de toegestane totale massa (zGM), vaak ook toelaatbaar totaalgewicht genoemd, van je trekkende voertuig onder F.1 in het kentekenbewijs.
2. Controleer in het kentekenbewijs van je auto voor welke aanhangerbelasting je trekauto is goedgekeurd. Je vindt dit nummer onder O.1.
3. Controleer welke toegestane totale massa (zGM) je caravan mag hebben. Als je deze informatie niet onder F.1 in het kentekenbewijs vindt, kun je dit ook navragen bij de fabrikant of dealer.
4. Informatie over de kogeldruk van je trekhaak en die van de caravandissel vind je in veld 13 van het kentekenbewijs van het betreffende voertuig.
Het beste is om de caravan eerst “leeg” en daarna nog een keer beladen op een voertuigweegschaal te wegen, bijvoorbeeld bij keuringsstations, recyclingcentra of bouwmarkten. Je kunt het totale gewicht ook controleren met een caravanweegschaal. Hierbij laat de weegschaal zien op welke punten je de caravan moet wegen en berekent vervolgens uit de afzonderlijke waarden het totale gewicht.
Speciale uitrusting, zoals bijvoorbeeld airconditioners of rangeerhulpen, behoort meestal niet tot het leeggewicht en telt daarom mee als belading!
In dit blogartikel leggen we je alles uit over kogeldruk.
Rekenvoorbeelden
We leggen je uit hoe je met de gegevens in het kentekenbewijs omgaat en hoe je daaruit kunt afleiden hoeveel laadvermogen mogelijk is.
Voorbeeld 1:
Je trekauto heeft een toegestane aanhangerbelasting A van 1.500 kilogram, onder O.1 in het kentekenbewijs.
De caravan heeft een toegestane totale massa of een toelaatbaar totaalgewicht van 1.500 kilogram.
De toegestane totale massa van je caravan komt met 1.500 kilogram precies overeen met de toegestane aanhangerbelasting van je trekauto.
Als het leeggewicht, G in het kentekenbewijs, van je caravan 1.200 kilogram bedraagt, mag je daar maximaal 300 kilogram bij laden.
In het kentekenbewijs vind je de volgende vermelding: “ZU O.1: 1500 BIS 10 % STEIG.*” Je auto mag tot 1,5 ton aanhangerbelasting trekken, zolang je een helling van 10 procent niet overschrijdt.
Voorbeeld 2:
Laten we aannemen dat de toegestane totale massa (zGM) van je caravan, 1.300 kilogram, lager is dan de toegestane aanhangerbelasting A van 1.500 kilogram van je trekkende voertuig.
Heeft je caravan een maximaal toegestane totale massa (zGM) van 1.300 kilogram, dan mag je dus maximaal 100 kilogram bijladen als het leeggewicht van de aanhanger 1.200 kilogram bedraagt.
Voorbeeld 3:
Het toelaatbare totaalgewicht van de caravan overschrijdt met 1.800 kilogram de toegestane aanhangerbelasting A van het trekkende voertuig van 1.500 kilogram.
Weegt de caravan leeg 1.200 kilogram, dan mag je bij een hoger toelaatbaar totaalgewicht 300 kilogram plus de waarde van de toegestane kogeldruk in de caravan laden. Als we ervan uitgaan dat de kogeldruk 100 kilogram bedraagt, mag je hier dus in totaal 400 kilogram bijladen.
Dit is de enige uitzondering: In dit geval mag je de toegestane aanhangerbelasting overschrijden met de waarde van de toegestane kogeldruk. In de praktijk is de kogeldruk van caravandissels ontworpen voor maximaal 100 kilogram.
We hebben hier geschreven over het toelaatbare totaalgewicht of de toegestane totale massa van de caravan. Natuurlijk mag je ook het toelaatbare totaalgewicht of de toegestane totale massa van de trekauto bij het beladen niet overschrijden!
Wat is de asbelasting?
Onder de asbelasting verstaat men het gewicht dat op elke afzonderlijke wielas rust. Informatie over de asbelasting vind je onder de nummers 7 en 8 in het kentekenbewijs. Let erop dat de som van de asbelastingen en de kogeldruk de toegestane totale massa (zGM) van het voertuig niet mag overschrijden.
Zo bereken je de werkelijke asbelasting van de beladen caravan:
(leeggewicht + belading) - kogeldruk
Deze waarde deel je door het aantal assen. Zo krijg je het gewicht dat op elke afzonderlijke as rust.
Let op: Dit is een vereenvoudigde berekening die ervan uitgaat dat de lading gelijkmatig over alle assen verdeeld is. In de praktijk kan de gewichtsverdeling iets variëren, afhankelijk van hoe de caravan beladen is en of de caravan recht, dus horizontaal op een vlakke ondergrond, staat.
Deze berekening werkt natuurlijk ook bij een auto. Ook hier mag je de toegestane asbelasting niet overschrijden.
Een paar tips voor jou
- Houd altijd het totale gewicht van de combinatie in de gaten. Als je met de caravan 100 km/u op Duitse snelwegen en autowegen wilt rijden, mag de toegestane totale massa van de aanhanger, bijvoorbeeld de caravan, niet hoger zijn dan het leeggewicht van het trekkende voertuig – tenzij de aanhanger beschikt over een antislingerkoppeling (ASK) of een automatisch remsysteem, bijvoorbeeld een stabilisatiesysteem. Hier lees je meer over de 100 km/u-goedkeuring voor caravans.
- Als het totale gewicht van caravan en trekauto boven 3,5 ton ligt, mag je deze met rijbewijs B, dus een normaal autorijbewijs, niet meer trekken: dan zijn de rijbewijsklassen B96 of BE vereist. In dit blogartikel lees je hoe je het B96-rijbewijs heel eenvoudig haalt.
Zo vind je de toegestane kogeldruk
De gewichtswaarde voor de toegestane kogeldruk van de caravan vind je meestal op de dissel.
De kogeldruk is het gewicht dat met de dissel van de caravan direct op de kogelkop van je trekhaak rust. Zowel de trekauto als de caravan hebben in hun respectievelijke kentekenbewijs, onder punt 13, informatie over dit gewicht. De maximaal toegestane kogeldruk is echter altijd de laagste waarde uit deze gegevens.
Wil je de werkelijke kogeldruk van je caravan bepalen, dan gebruik je het beste een kogeldrukweegschaal. Zet de aanhanger hiervoor op een horizontale, vlakke ondergrond. De kogeldrukweegschaal plaats je direct onder de koppeling. De weegschaal moet ongeveer overeenkomen met de koppelhoogte van de trekauto. Let er voor een realistisch resultaat op dat het neuswiel omhooggedraaid is en de grond dus niet meer raakt. Nu heb je de waarde van de werkelijke kogeldruk van je caravan.
Als de gemeten kogeldruk boven de toegestane waarde ligt, bijvoorbeeld 100 kilogram of 75 kilogram – controleer de concrete waarde voor je aanhanger en trekauto! – moet je de belading aanpassen.
Ook een te lage kogeldruk, bijvoorbeeld onder 25 kilogram, kan de rijstabiliteit negatief beïnvloeden – let dus op een evenwichtige waarde binnen het aanbevolen bereik.
BELANGRIJK!
Het is het beste om de kogeldruk altijd maximaal te benutten, zonder deze te overschrijden. Met een hoge kogeldruk ben je stabieler en veiliger met je combinatie onderweg. Dat merk je doordat de combinatie minder snel gaat slingeren of pendelen. In dit blogartikel laten we je zien hoe je een neuswiel met kogeldrukindicator achteraf kunt monteren.
Boetes voor overbelasting
Als je combinatie tijdens een controle de toegestane totale massa, de toegestane asbelasting of de aanhangerbelasting overschrijdt, moet je rekening houden met een boete.
Momenteel, stand mei 2025, gelden bij een overschrijding
- vanaf 5 procent 38,50 euro,
- vanaf 10 procent 58,50 euro,
- vanaf 15 procent 63,50 euro,
- vanaf 20 procent 123,50 euro en één punt,
- vanaf 25 procent 168,50 euro en één punt,
- vanaf 30 procent 263,50 euro en één punt.
Ter vergelijking:
Bij een toegestane totale massa (zGM) van je caravan van 1.500 kilogram komt 5 procent overeen met 75 kilogram en 30 procent overbelasting met 450 kilogram.
De boetes in Duitsland zijn in Europees verband nog relatief laag, net als in Denemarken. Daar betaalt de bestuurder bijvoorbeeld ongeveer 10 euro per procent overschrijding van de toegestane totale massa; voor de eigenaar wordt het echter dubbel zo duur. In Frankrijk moet je, afhankelijk van de mate van overbelasting, rekening houden met een boete tussen 135 en 750 euro. In Spanje wordt al bij 6 tot 15 procent overbelasting ongeveer 300 tot 400 euro opgelegd.
Zo bespaar je gewicht
- Vul je watervoorraad pas op de vakantiebestemming volledig bij. Zelfs als je twee dagen onderweg bent naar je bestemming, heb je meestal geen volledig gevulde watertank nodig.
- Maak de afvalwatertank voor vertrek het liefst helemaal leeg.
- Gebruik tijdens de rit alleen gasflessen van aluminium.
- Gebruik melamine- in plaats van keramisch servies.
- Laat roestvrijstalen bestek thuis en kies in plaats daarvan voor licht aluminium bestek.
- Optimaliseer je gewicht door over te stappen op aluminium kookgerei.
- Neem het liefst alleen zoveel levensmiddelenvoorraad mee als je echt nodig hebt. Verse producten zoals groente en fruit smaken ter plaatse meestal toch beter.
- Let bij de aankoop van campingmeubels of andere uitrusting altijd op het gebruik van lichte materialen.
- minder kleding: Gebruik de wasmachine op de camping.
- Fietsen kun je beter op de trekauto vervoeren dan op de caravan.
- Neem alleen mee wat je echt nodig hebt. Als caravanner moet je het gewicht altijd in de gaten houden. Een paklijst en het wegen van alle spullen helpen je ook om binnen het veilige gewicht te blijven. Hier hebben we een gratis checklist voor je waarmee je ziet wat je allemaal nodig hebt om te kamperen.
Wat is de beste manier om de caravan te laden?
- Berg zware spullen laag en dicht bij de assen op.
- Let op afsluitbare kasten.
- Laat geen losse voorwerpen rondslingeren en gebruik hiervoor antislipboxen.
Let op: zware voorwerpen achter makkelijk sluitende deuren kunnen eruit vallen. - Grote accessoires zoals tafels, stoelen en parasols moet je in het interieur vastzetten of in de garage vastsjorren, zodat ze tijdens het rijden niet gaan schuiven. Het beste berg je dit soort spullen op in de trekauto en zet je ze daar vast.
Er zijn veel hulpmiddelen die je kunnen helpen bij het zekeren van de lading:
ADAC slingermodel
De ADAC laat hier met een slingermodel zien hoe sterk een verkeerde gewichtsverdeling de rijdynamiek verandert en hoe snel dit tot controleverlies kan leiden. In dit blogartikel kun je precies nalezen hoe antislingersystemen helpen om de caravan gecontroleerd te rijden.
Conclusie: gewicht optimaliseren en slim verdelen
Zo voorkom je dat je combinatie gaat pendelen of slingeren en verlaag je het risico op een ongeval of zelfs het kantelen van de aanhanger. Mocht je combinatie toch gaan slingeren, probeer dan rustig te blijven, je voet van het gaspedaal te halen en het stuur recht te houden. Abrupt remmen en tegensturen moet je vermijden, omdat dit de toch al kritieke situatie nog onrustiger kan maken. Uitzondering: merk je dat de situatie oncontroleerbaar wordt, dan kan gecontroleerd remmen en daarmee snelheid verminderen helpen om de schade te beperken.
Als je de gewichtsgegevens van je voertuigen in de gaten houdt, niet terugschrikt voor een beetje rekenwerk en je bagage netjes opbergt, rijd je niet alleen veiliger en stabieler, maar hoef je ook niet bang te zijn voor mogelijke boetes.
